Hart en Bloedvaten

De vragen werden beantwoordt door dr. Michel Walravens, reumatoloog.
Hilde Colman

Valt pericarditis ook onder de vasculitisgroep?

Een pericarditis is een ontsteking van het hartzakje (pericard) dat rond de hartspier ligt. Dit zakje beschermt de hartspier tegen wrijfletsels, maar bij ontsteking veroorzaakt het pijn. Door de ontsteking kan zich tussen de hartspier en het buitenste vlies (het pariëtale pericard) ontstekingsvocht opstapelen. Dit vocht kan de pijn doen afnemen, maar het is een typisch gevolg van een pericarditis en komt heel vaak voor bij lupuspatiënten. Pericarditis kan bij veel ziekten optreden, bv. bij een virale infectie, lupus en allerhande ontstekingen.

Wordt het hart aangetast bij/door vasculitis?

Ja, het hart kan aangetast worden door vasculitis, in het bijzonder de kleine vaatjes rond het hart. De grote bloedvaten worden zelden aangetast.

Is te hoge cholesterol nadelig bij vasculitis?

Cholesterol is een vetachtige stof die belangrijk is voor de aanmaak van lichaamscellen, gal en hormonen. Het is onmisbaar in de stofwisseling. De lever maakt het grootste deel van het benodigde cholesterol zelf aan, de rest neemt het lichaam op uit de voeding. De lever houdt het cholesterolgehalte op het juiste niveau; naar behoefte maakt hij meer of minder aan, slaat het tijdelijk op of geeft juist meer af. Cholesterol lost niet op in het bloed, maar moet er wel door vervoerd kunnen worden. Daartoe is het verpakt in kleine bolletjes bestaande uit vet en eiwit (lipoproteïnen). De belangrijkste lipoproteïnen zijn LDL (Lage Dichtheid Lipoproteïne) en HDL (Hoge Dichtheid Lipoproteïne).
LDL-cholesterol gaat via het bloed naar plaatsen in het lichaam waar het op dat moment nodig is. Overtollig LDL-cholesterol kan op termijn echter vernauwingen van de bloedvaten veroorzaken en daardoor hart- en vaatproblemen. LDL heet daarom ook wel ‘slecht’ cholesterol. HDL-cholesterol brengt overtollig cholesterol terug naar de lever. Vanwege deze functie heet HDL-cholesterol ook wel ‘goed’ cholesterol. Hoe hoger het HDL-gehalte hoe beter. De lever gebruikt teruggevoerd cholesterol opnieuw, onder meer voor de aanmaak van gal. Gal wordt via de galblaas in de darm afgegeven. Een groot deel daarvan verlaat het lichaam via de ontlasting. Voor de hoeveelheid cholesterol en triglyceriden (verbinding van glycerine en vetzuren) in het bloed zijn streefwaarden vastgesteld. Dat zijn grenswaarden waaronder het cholesterol geen risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Het is niet eenvoudig om aan te geven wat precies een normaal cholesterolgehalte is. Dit is onder andere afhankelijk van leeftijd en geslacht. Slechte cholesterol bij vasculitis vormt een extra belasting voor de bloedvaten.

Is een te hoge bloeddruk nadelig bij vasculitis?

Het bloed staat in de bloedvaten onder een zekere spanning, die bloeddruk of tensie wordt genoemd. Deze druk is het grootst in de slagaders vlak bij de linker kamer, nl. 120-130 mm kwik. Hij daalt in de slagaders, naarmate deze verder van het hart afliggen. De bloeddruk is niet constant, maar wisselt met de twee fasen van het hart: de systole en de diastole. Tijdens de systole fase wordt de aorta gevuld en stijgt de bloeddruk, terwijl tijdens de diastole fase de aorta leegloopt en de bloeddruk daalt.
In de armslagader is de druk ongeveer dezelfde als in de aorta omdat die op dezelfde hoogte ligt van het hart. Men kan met de hulp van een bloeddrukmeter de bloeddruk aan de bovenarm meten tijdens de systole en de diastole fase. De bloeddruk tijdens de systole wordt de systolische of maximale tensie genoemd; hij bedraagt 120-130 mm kwik. De bloeddruk tijdens de diastole wordt de diastolische of minimale tensie genoemd en bedraagt 70-80 mm kwik.
Door vaatvernauwing, door sterke hartactie, door verlies van elasticiteit van de vaatwand kan de bloeddruk stijgen. Door vaatverwijding, door bloed- en/of vochtverlies kan de bloeddruk dalen. Een verhoogde bloeddruk noemt men hypertensie, een verlaagde bloeddruk hypotensie.
De aanpak van hoge bloeddruk is er een van lange adem. Men voelt niets, maar op lange termijn komen er problemen in de hersenen. Ook een probleem aan de nieren kan hypertensie uitlokken. Een systolische druk boven 140 mm kwik en een diastolische druk boven 90 mm kwik wordt gezien als een te hoge bloeddruk. Bij vasculitis is een hoge bloeddruk een extra probleem door het dubbele risico op dunner en dus broos worden van de bloedvaten.

Terug naar Artikels