Vasculitis

Inhoud

Datum eerste publicatie: 07/06/2018

Laatste update 14/09/2022

Wat is vasculitis?

Vasculitis betekent ontsteking van bloedvaten.

Bloedvaten die het bloed wegvoeren vanuit het hart, noemt men slagaders of arteries. Bloedvaten die het bloed terugvoeren naar het hart noemt men aders of venen.

Vertrekkende vanuit het hart, kunnen we de bloedvaten als volgt indelen:

  • de grote slagaders (= grote arteries). Dit zijn de aorta (=slagader van het hart naar het lichaam) en de grootste directe aftakkingen hiervan, bijvoorbeeld naar de armen, hoofd en de nek.

  • de middelgrote slagaders (= middelgrote arteries). Dit zijn de slagaders van de verschillende organen, bijvoorbeeld de nieren, de lever, de arteries van het buikvlies, enz.

  • de kleine slagaders (= kleine arteries). Dit zijn de verste slagaders.

  • de haarvaten

  • de kleine aders (venen) en de grote venen brengen het bloed terug naar het hart

In principe kunnen alle bloedvaten ontsteken. Niet alleen de slagaders en aders kunnen ontsteken, maar ook de haarvaatjes (capillairen) en de kleinste adertjes (venulen) kunnen aangetast worden door vasculitis.

Met systeemvasculitis wordt een vasculitis bedoeld die overal in het lichaam toeslaat. Dit zijn altijd ernstige aandoeningen waarbij een intensieve behandeling aangewezen is. De ernst en het ziektebeeld van een vasculitis hangen in grote mate af van de organen waarin de bloedvaten ontstoken zijn.

Er zijn verschillende soorten vasculitis, die op zichzelf voorkomen als aparte vasculitisziekten (zie verder). Vasculitis kan echter ook bij alle chronische inflammatoire bindweefselziekten voorkomen, maar vooral bij lupus.

Het type vasculitis hangt af van het soort bloedvat dat aangetast wordt, maar ook van de oorzaak (meestal onbekend) en van de wijze van ontsteking. Alles samen leidt dit tot een grote verscheidenheid van ziektepatronen die moeilijk onder te verdelen zijn en dikwijls nog in elkaar overlopen. Het is dan ook niet nuttig in deze folder alle vormen van vasculitis te bespreken. Wie door een vasculitis getroffen is kan best informatie zoeken over zijn/haar specifieke ziekte, met de hulp van de arts. U kunt ook beroep doen op de CIBliga en Reumanet voor meer uitgebreide informatie over vasculitis. We beperken ons dan ook tot het vermelden van de soorten vasculitis.

  • Reuscel-arteritis, giant cel arteritis (GCA) of temporale arteritis

  • Takayasu arteritis

  • Poly-arteritis nodosa (PAN), ook wel klassieke polyarteritis nodosa genoemd

  • Ziekte van Kawasaki of mucocutaan lymfekliersyndroom (MCLS)

  • Granulomatose met polyangiitis (GPA), ook ziekte van Wegener of Wegeners granulomatose genoemd

  • Medicatie-geïnduceerde ANCA-positieve vasculitis

  • Eosinofiele Granulomatose met Polyangiitis (EGPA) of Churg-Strauss syndroom

  • Microscopische poly-angiitis (MPA)

  • IgA Vasculitis of Henoch-Schönlein Purpura

  • Essentiële cryoglobulinemische vasculitis

  • Cutane leukocytoclastische angiitis, ook wel allergische angiitis of hypersensitiviteits- of overgevoeligheidsvasculitis genoemd

  • Trombo-angiitis obliterans of ziekte van Buerger

  • Ziekte van Behçet

  • Erythema nodosum

  • Syndroom van Cogan

  • Polychondritis recidivans

  • Syndroom van Goodpasture

  • Paraneoplastische vasculitis

Hoe ontstaat vasculitis?

Hoe verloopt vasculitis?

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Bloedonderzoek

Urineonderzoek

Maag/darmonderzoek

Röntgenfoto’s en CT- en/of MRI-scans,…

Biopsie

ANCA-test

Hoe wordt vasculitis behandeld?

Typische symptomen en klachten

Vruchtbaarheid en zwangerschap bij vasculitis

Vasculitis is een ernstige aandoening.
Het stellen van de diagnose is een zaak van samenwerking tussen de huisarts en de specialist.

Deze folder is een productie van de Medische Adviesraad van de CIB-Liga.

De inhoud ervan werd getoetst aan “Textbook on Rheumatic Diseases” het basiswerk van de EULAR.